Ιστορία

Ιστορία

Η ιστορική πορεία της Βόρειας Πελοποννήσου είναι επηρεασμένη από τις εδαφικές ιδιαιτερότητες του τόπου. Ιδιαίτερα τα ανάγλυφα των βουνών χαρίζουν στη περιοχή ένα άριστο φυσικό τείχος, που δεν απέκλεισε, πάντο^ς, την επικοινωνία με άλλες περιοχές, πράγμα που αποδεικνύεται και από τα ίχνη των αρχαίων δρόμων τους οποίους φέρνει συνεχώς στο φως η σύγχρονη έρευνα.

Κατά τους ιστορικούς χρόνους οι πόλεις της περιοχής ήταν συνδεδεμένες με κάποια χαλαρή μορφή ομοσπονδίας, το Κοινό των Αρκάδων. Στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. οι κάτοικοι της περιοχής απέκρουσαν με επιτυχία τις προσπάθειες των Σπαρτιατών να τους υποτάξουν. Την εποχή αυτή γνώρισε μεγάλη ακμή η Μαντινεία. Στους Περσικούς πολέμους οι Αρκάδες (Τεγεάτες, Μαντινείς, Ορχομένιοι) πολέμησαν στις Θερμοπύλες και στις Πλαταιές. Μετά τη μάχη στα Λεύκτρα (371 π.Χ.) οι Αρκάδες ενώθηκαν και με τη βοήθεια των Θηβαίων έφτασαν έως τα πρόθυρα της Σπάρ­της. Τότε χτίστηκε και η Μεγαλόπολη και συγκροτήθηκε το νέο Κοινό των Αρκάδων με ενιαία κυβέρνηση και στρατό. Γρήγορα όμως άρχισαν οι εσωτερικές διενέξεις που προκάλεσαν συνεχείς επεμβάσεις των Σπαρτιατών, ώσπου το 344 η Μεγαλόπολη συμμάχησε με τον Φίλιππο Β' της Μακεδονίας. Στα χρόνια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου η Αρκαδία έγινε θέατρο συνεχών συγκρούσεων μεταξύ του Κασσάνδρου και του Πολυσπέρχοντα, ώσπου η ειρήνη του 311 αναγνώρισε στον Κάσσανδρο την κυριαρχία ολόκληρης της Πελοποννήσου. Το 303 η Αρκαδία, εκτός από τη Μαντινεία, παραδίδεται στον Δημήτριο τον Πολιορκητή. Ακολουθούν συνεχείς πόλεμοι με τους Σπαρτιάτες και επεμβάσεις των Μακεδόνων, ώσπου ο Μεγαλοπολίτης Φιλοποίμην ανα­κηρύσσεται στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας, με την οποία οι αρκαδικές πόλεις διατηρούσαν στενές σχέσεις.

Με τη ρωμαϊκή κατάκτηση η περιοχή παύει να παίζει οποιονδήποτε ρόλο στα ιστορικά πράγματα. Κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, λεηλατείται από τους Γότθους του Αλάριχου και τον 7ο αι. δέχεται το κύμα των σλαβικών επιδρομών. Μετά την κατάληψη της Πελοποννήσου από τους Φράγκους (1205), η περιοχή, που έφερε τότε το όνομα Μεσαρέα, διαιρέθηκε σε 5 βαρονίες με πλήθος ιπποτικά φέουδα. Το 1320 ο Ανδρόνικος Παλαιολόγος Ασάν, ανιψιός του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Παλαιολόγου, απέσπασε οριστικά την περιοχή από τους Φράγκους. Το 1458 η περιοχή κατακτήθηκε από τους Τούρκους και ως τμήμα του Βιλαετιού του Μοριά την κυβερνούσε ο Μόρα Βαλεσή. Στα χρόνια αυτά ιδρύεται ένα νέο αστικό κέντρο στο κέντρο της Αρκαδίας, η Τριπολιτσά (Τρίπολη) που από το 1715 γίνεται έδρα του πασά του Μοριά αντί tcov Πατρών. Αργότερα, με την ίδρυση σχολής (1764), η Δημητσάνα γίνεται πνευματικό κέντρο της περιοχής.

Μετά την έκρηξη της Επανάστασης του 1821 η Βόρεια Πελοπόννησος γίνεται το επίκεντρο πολεμικών ενεργειών. Ο Κολοκοτρώνης πολιορκεί το φρούριο της Καρύταινας, κατατροπώνει τους Τούρκους στο Λεβίδι, στο Βαλτέτσι και στις Βερβένες, ενώ ο Νικηταράς επιβάλλει δεινή ήττα στους Τούρκους στα Δολιανά. Ο Κολοκοτρώνης τέλος πολιορκεί την Τρίπολη την οποία και κα­ταλαμβάνει (Σεπτέμβριος 1821). Το 1825 ο Ιμπραήμ μπαίνει στην καμένη -μετά από διαταγή του Κολοκοτρώνη- πόλη και έως το 1827 καταστρέφει και λεηλατεί τρεις φορές τα χωριά και τις πόλεις της περιοχής, που ελευθερώθηκε οριστικά τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.

Θρησκεία

Η περιοχή παρουσιάζει μια έντονη θρησκευτικότητα και από τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού χρησιμοποιήθηκε ως ορμητήριο για την εξάπλωσή του, καθώς ήδη από τον 4° π.Χ. αιώνα είχαν οργανωθεί οι επισκοπές της Μαντινείας και της Μεγαλόπολης. Τα διάσπαρτα μοναστήρια και οι ναοί, αποτέλεσαν πνευματικά κέντρα που προστάτεψαν και διαφύλαξαν τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του Ελληνικού γένους, και αποτέλεσαν πνευματικούς φάρους για τους κατοίκους της περιοχής κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, διατηρώντας άσβεστη τη φλόγα της πίστης και του Ελληνισμού.

Αυτά τα απέριττα μνημεία της Χριστιανικής πίστης χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας όχι μόνο σαν τόποι λατρείας και κατάνυξης αλλά και σαν σχολεία και σαν εργαστή­ρια. Ξακουστά, αλλά όχι μοναδικά, είναι τα «κρυφά σχολειά» των μονών Φιλοσόφου και Προδρόμου, όπου τα παιδιά της περιοχής και όχι μόνο, μάθαιναν ανάγνωση και γραφή και έρχονταν σε επαφή με την ιστορία του τόπου, διατηρώντας ζωντανή την εθνική συνείδηση.

Οι μοναστικές αυτές κοινότητες, αργότερα διεύρυναν τις δραστηριότητές τους διδάσκοντας στους κατοίκους της περιοχής τέχνες, όπως η αγιογραφία και η ξυλογλυπτική, που θα τους βοηθούσαν να επιβιώσουν στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας.